General Science 50 to 60% common guaranty model question Paper for HSL 2026

2026 HSLC সাধাৰণ বিজ্ঞান বিষয়ত সম্ভাব্য প্ৰশ্নোত্তৰ

সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নকাকত সহ বৰ্ণনামূলক উত্তৰ

এই পোষ্টটোত আমি ২০২৬ হাইস্কুল শিক্ষান্ত পৰীক্ষাত সাধাৰণ বিজ্ঞান বিষয়ত আহিব পৰা সম্ভাব্য প্ৰশ্নসমূহৰ এক সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নকাকত সহ বৰ্ণনামূলক উত্তৰ আগবঢ়াইছোঁ। এই উত্তৰসমূহ পৰীক্ষা-মুখী, নম্বৰ অনুসৰি ব্যাখ্যা কৰা আৰু সহজ অসমীয়া ভাষাত লিখা হৈছে, যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকল সহজে বুজিব পাৰে।

এই পোষ্টটো বিশেষকৈ HSLC 2026 ত অৱতীৰ্ণ হবলৈ গৈ থকা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে অত্যন্ত সহায়ক হ’ব।

📘 এই পোষ্টত আপুনি কি পাব?

• ✔️ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্ন লিখনি সহ উত্তৰ
• ✔️ নম্বৰ অনুসৰি ব্যাখ্যা
• ✔️ সহজ আৰু স্পষ্ট অসমীয়া ভাষা
• ✔️ পৰীক্ষাত লিখিব পৰা আদৰ্শ উত্তৰ
• ✔️ নোটৰ বাবে উপযোগী

🔹 SECTION–A: বহুনিৰ্বাচনী প্ৰশ্ন (প্ৰতি প্ৰশ্ন ১ নম্বৰ)

ইয়াত MCQসমূহক টেষ্ট ষ্টাইলত দিয়া হৈছে। অপচনসমূহত ক্লিক কৰি চোৱা যাব, কিন্তু উত্তৰ আৰু ব্যাখ্যা তলত দিয়া হৈছে।

প্ৰশ্ন ১: উদ্ভিদৰ ফ্ল’ৱেমৰ কাম হৈছে—

• A. পানীৰ পৰিবহণ
• B. খনিজ পদাৰ্থৰ পৰিবহণ
• C. এমিন’ এচিডৰ পৰিবহণ
• D. অক্সিজেনৰ পৰিবহণ

সঠিক উত্তৰ: C. এমিন’ এচিডৰ পৰিবহণ

ব্যাখ্যা: ফ্ল’ৱেম উদ্ভিদৰ সেই বিশেষ টিছ্যু যিয়ে পাতত প্ৰস্তুত হোৱা খাদ্য যেনে চিনি আৰু এমিন’ এচিড উদ্ভিদৰ অন্যান্য অংশলৈ পৰিবহণ কৰে। পানী আৰু খনিজ পদাৰ্থ জাইলেমে বহন কৰে।

প্ৰশ্ন ২: অগ্ন্যাশয় ৰসৰ কাৰ্য্যৰ শুদ্ধ বিকল্প হৈছে—

• A. ট্ৰিপছিন: প্ৰ’টিন; লাইপেজ: কাৰ্ব’হাইড্ৰেট
• B. ট্ৰিপছিন: ফেত; লাইপেজ: প্ৰ’টিন
• C. দুয়োটাই ফেত জীৰ্ণ কৰে
• D. ট্ৰিপছিন: প্ৰ’টিন; লাইপেজ: ইমাল্চিফাইড ফেত

সঠিক উত্তৰ: D

ব্যাখ্যা: অগ্ন্যাশয় ৰসত থকা ট্ৰিপছিনে প্ৰ’টিন জীৰ্ণ কৰে আৰু লাইপেজে ইমাল্চিফাইড ফেত জীৰ্ণ কৰে। সেয়েহে D বিকল্পটো শুদ্ধ।

প্ৰশ্ন ৩: মানুহৰ বাওনা আৱস্থাৰ মুখ্য কাৰণ হৈছে—

• A. থাইৰক্সিনৰ অধিক ক্ষৰণ
• B. বৃদ্ধি হৰম’নৰ অধিক ক্ষৰণ
• C. এড্ৰিনেলিনৰ কম ক্ষৰণ
• D. বৃদ্ধি হৰম’নৰ কম ক্ষৰণ

সঠিক উত্তৰ: D

ব্যাখ্যা: শৈশৱকালত পিটুইটাৰী গ্ৰন্থিৰ পৰা বৃদ্ধি হৰম’নৰ কম ক্ষৰণ হ’লে দেহৰ স্বাভাৱিক বৃদ্ধি নহয় আৰু মানুহ বাওনা হয়।

প্ৰশ্ন ৪: পৰাগ নলীৰ ডিম্বাণুৰ ফালে বৃদ্ধি হোৱাৰ কাৰণ—

• A. হাইড্ৰ’ট্ৰ’পিজম
• B. কেম’ট্ৰ’পিজম
• C. ফট’ট্ৰ’পিজম
• D. জিঅ’ট্ৰ’পিজম

সঠিক উত্তৰ: B

ব্যাখ্যা: ডিম্বাণুৰ পৰা নিৰ্গত ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ প্ৰভাৱত পৰাগ নলী ডিম্বাণুৰ ফালে বৃদ্ধি পায়। এই ধৰণৰ বৃদ্ধিক কেম’ট্ৰ’পিজম বোলা হয়।

প্ৰশ্ন ৫: হম’ল’গাছ অংগৰ উদাহৰণ হৈছে—

• A. মানুহৰ বাহু আৰু কুকুৰৰ সন্মুখৰ ভৰি
• B. মানুহৰ দাঁত আৰু হাতীৰ দাঁত
• C. আলু আৰু ঘাঁহৰ ৰানাৰ
• D. ওপৰৰ সকলোবোৰ

সঠিক উত্তৰ: D

ব্যাখ্যা: হম’ল’গাছ অংগসমূহৰ উৎপত্তি একে কিন্তু কাম ভিন্ন। উল্লিখিত সকলো উদাহৰণে এই বৈশিষ্ট্য দেখুৱায়।

📘 Important General Science Figures & Charts

HSLC Exams ৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ General Science Figures আৰু Charts একেলগে পাওক।

👉 View Full Post

প্ৰশ্ন ৬: ভূ-স্তৰৰ গভীৰ অংশত পোৱা ফছিলে সূচায়—

• A. সদ্য বিলুপ্ত জীৱ
• B. বহু আগতেই বিলুপ্ত জীৱ
• C. সময়ৰ সৈতে সম্পৰ্ক নাই
• D. বয়স নিৰ্ণয় কৰিব নোৱাৰি

সঠিক উত্তৰ: B

ব্যাখ্যা: ভূ-স্তৰৰ গভীৰ অংশ পুৰণি হয়। তাত পোৱা ফছিলে বহু হাজাৰ বা লাখ বছৰ আগতে বিলুপ্ত হোৱা জীৱৰ বিষয়ে জনায়।

প্ৰশ্ন ৭: 220V, 100W বাল্বক 110V ত সংযোগ কৰিলে শক্তি ব্যৱহাৰ হ’ব—

• A. 100 W
• B. 75 W
• C. 50 W
• D. 25 W

সঠিক উত্তৰ: D

ব্যাখ্যা: বৈদ্যুতিক শক্তি ভ’ল্টেজৰ বৰ্গৰ সমানুপাতিক। ভ’ল্টেজ আধা হ’লে শক্তি এক-চতুৰ্থাংশ হয়। সেয়েহে 25 W।

প্ৰশ্ন ৮: চকুত পোহৰৰ প্ৰতিসৰণ ঘটে—

• A. কেৱল লেন্ছত
• B. কেৱল কৰ্নিয়াত
• C. কৰ্নিয়া আৰু লেন্ছ দুয়োটাতে
• D. পুতলিৰ মাজেৰে

সঠিক উত্তৰ: C

ব্যাখ্যা: চকুত পোহৰ প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত প্ৰথমে কৰ্নিয়াত আৰু তাৰ পাছত লেন্ছত প্ৰতিসৰণ ঘটে।

প্ৰশ্ন ৯: ছ’লেনয়ডৰ চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ নিৰ্ভৰ কৰে— (i) বৈদ্যুতিক প্ৰৱাহ (ii) পাকৰ সংখ্যা (iii) দূৰত্ব (iv) ক’ৰৰ পদাৰ্থ

• A. (i), (ii), (iii)
• B. (i), (ii), (iv)
• C. (ii), (iii)
• D. ওপৰৰ সকলোবোৰ

সঠিক উত্তৰ: D

ব্যাখ্যা: ছ’লেনয়ডৰ চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ প্ৰৱাহ, পাকৰ সংখ্যা, ক’ৰৰ পদাৰ্থ আৰু দূৰত্বৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।

প্ৰশ্ন ১০: মেণ্ডেলৰ F₂ জননত নতুন সংযোগ দেখা যায়—

• A. গোলাকাৰ হালধীয়া আৰু কুঞ্চিত সেউজীয়া
• B. কেৱল গোলাকাৰ সেউজীয়া

সঠিক উত্তৰ: A

ব্যাখ্যা: F₂ জননত বৈশিষ্ট্যসমূহ স্বাধীনভাৱে বণ্টিত হোৱাৰ ফলত নতুন সংযোগ দেখা যায়।

HSLC 2023 General Science MCQ Answer

প্ৰশ্ন ১১: দুপৰীয়া সূৰ্য বগা দেখা যায় কাৰণ—

• A. পোহৰ কম বিক্ষিপ্ত হয়
• B. সকলো ৰং বিক্ষিপ্ত হয়
• C. নীলা ৰং সৰ্বাধিক বিক্ষিপ্ত হয়
• D. ৰঙা ৰং সৰ্বাধিক বিক্ষিপ্ত হয়

সঠিক উত্তৰ: A

ব্যাখ্যা: দুপৰীয়া সূৰ্য মাথোঁৰ ওপৰত থকাৰ বাবে পোহৰে বায়ুমণ্ডলত কম দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰে। সেয়েহে কম বিক্ষিপ্ত হয় আৰু সকলো ৰঙ একেলগে চকুত পৰে, যাৰ বাবে সূৰ্য বগা দেখা যায়।

প্ৰশ্ন ১২: শৃংখলাকাৰ বৰ্তনীৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ— (i) একে প্ৰৱাহ (ii) মুঠ ৰোধ = ৰোধৰ যোগফল (iii) একে ভ’ল্টেজ (iv) এটা যন্ত্ৰ ব্যৰ্থ হ’লে সকলো ব্যৰ্থ হয়

• A. (i), (iii), (iv)
• B. (iii), (iv)
• C. (i), (ii), (iv)
• D. (ii), (iii)

সঠিক উত্তৰ: C

ব্যাখ্যা: শৃংখলাকাৰ বৰ্তনীত সকলো যন্ত্ৰত একে প্ৰৱাহ বয়, ৰোধবোৰ যোগ হয় আৰু এটা যন্ত্ৰ নষ্ট হ’লে বৰ্তনী ভাঙি যায়।

প্ৰশ্ন ১৩: মস্তিষ্ক সম্পৰ্কে শুদ্ধ উক্তি— (i) পিছৰ মস্তিষ্ক চিন্তাৰ কেন্দ্ৰ (ii) সন্মুখ মস্তিষ্কত শুনা আৰু গোন্ধৰ কেন্দ্ৰ আছে (iii) মেডুলাই ৰক্তচাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে (iv) ছেৰিবেলামে ভংগিমা নিয়ন্ত্ৰণ নকৰে

• A. (i), (ii)
• B. (i), (ii), (iii)
• C. (ii), (iii)
• D. (iii), (iv)

সঠিক উত্তৰ: C

ব্যাখ্যা: সন্মুখ মস্তিষ্কে চিন্তা, শুনা আৰু গোন্ধ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। মেডুলাই হৃদস্পন্দন, ৰক্তচাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। ছেৰিবেলামে ভংগিমা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, সেয়েহে (iv) ভুল।

প্ৰশ্ন ১৪: শ্বসনৰ বিষয়ে শুদ্ধ উক্তি— (i) উশাহত ডায়াফ্ৰাম ওপৰলৈ যায় (ii) এলভিয়োলাই গেছৰ আদান-প্ৰদান কৰে (iii) হিম’গ্লবিনে CO₂ বেছি পছন্দ কৰে (iv) এলভিয়োলাই পৃষ্ঠকালি বৃদ্ধি কৰে

• A. (i), (iv)
• B. (i), (ii)
• C. (i), (iii)
• D. (ii), (iv)

সঠিক উত্তৰ: D

ব্যাখ্যা: এলভিয়োলাই গেছৰ আদান-প্ৰদানৰ স্থান আৰু বৃহৎ পৃষ্ঠকালি প্ৰদান কৰে। হিম’গ্লবিনে O₂ বেছি পছন্দ কৰে।

প্ৰশ্ন ১৫: এজন ব্যক্তিয়ে দূৰৰ চিহ্ন পঢ়িব পাৰে কিন্তু ওচৰৰ বস্তু নোৱাৰে— (i) নিকট বিন্দু আঁতৰি গৈছে (ii) হাইপাৰমেট্ৰ’পিয়া (iii) দূৰ বিন্দু ওচৰত (iv) অৱতল লেন্ছৰ প্ৰয়োজন

• A. (i), (ii)
• B. (ii), (iii)
• C. (ii), (iv)
• D. (ii), (iii), (iv)

সঠিক উত্তৰ: C

ব্যাখ্যা: এই দৃষ্টিদোষক হাইপাৰমেট্ৰ’পিয়া বোলা হয়। ইয়াত অৱতল লেন্ছ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

প্ৰশ্ন ১৬: ফুলৰ মাইকী প্ৰজনন অংগ হৈছে—

• A. পৰাগধানী
• B. পুংকেশৰ
• C. পৰাগ ৰেণু
• D. ডিম্বাশয়

সঠিক উত্তৰ: D

ব্যাখ্যা: ডিম্বাশয়ত ডিম্বাণু থাকে, যি মাইকী প্ৰজনন অংগ।

প্ৰশ্ন ১৭: বীজৰ চিত্ৰত X, Y, Z ক্ৰমে—

• A. প্লুমিউল, ক’টিলিডন, ৰেডিকল
• B. ৰেডিকল, প্লুমিউল, ক’টিলিডন

সঠিক উত্তৰ: A

ব্যাখ্যা: প্লুমিউল ভৱিষ্যৎ কাণ্ড, ৰেডিকল ভৱিষ্যৎ মূল আৰু ক’টিলিডন খাদ্য সঞ্চয় কৰে।

প্ৰশ্ন ১৮: মুকুলন (Budding) দেখা যায়— (a) হাইড্ৰা (b) স্পাইৰ’গাইৰা (c) ঈষ্ট (d) প্লাজম’ডিয়াম

• A. (a), (b)
• B. (a), (c)
• C. (b), (c)
• D. (a), (d)

সঠিক উত্তৰ: B

ব্যাখ্যা: হাইড্ৰা আৰু ঈষ্টত মুকুলন প্ৰজনন হয়।

প্ৰশ্ন ১৯: মাধ্যমত পোহৰৰ গতি 2.25 × 10⁸ m/s হ’লে প্ৰতিসৰণাংক—

• A. 7/6
• B. 5/4
• C. 4/3
• D. 3/2

সঠিক উত্তৰ: C

ব্যাখ্যা: প্ৰতিসৰণাংক = শূন্যস্থানত পোহৰৰ গতি / মাধ্যমত গতি।

প্ৰশ্ন ২০: অৱতল দাপোণত থিয় চিত্ৰ পাবলৈ বস্তু—

• A. ফ’কাছতকৈ ওচৰত
• B. ফ’কাছত
• C. 15–20 cm
• D. বহুত দূৰত

সঠিক উত্তৰ: A

ব্যাখ্যা: অৱতল দাপোণত বস্তু ফ’কাছৰ ভিতৰত থাকিলে থিয় আৰু সৎ চিত্ৰ গঠন হয়।

HSLC 2023 General Science MCQ Answer

প্ৰশ্ন ২১: সমতল দাপোণৰ চিত্ৰ— (i) অসৎ (ii) থিয় (iii) পাৰ্শ্বীয়ভাৱে ওলোটা (iv) সৎ

সঠিক উত্তৰ: (i), (ii), (iii)

ব্যাখ্যা: সমতল দাপোণে সদায় অসৎ, থিয় আৰু পাৰ্শ্বীয়ভাৱে ওলোটা চিত্ৰ গঠন কৰে।

প্ৰশ্ন ২২: ছ’লেনয়ডৰ ভিতৰৰ চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ—

• A. বৃত্তাকাৰ
• B. সমান্তৰাল সৰল ৰেখা
• C. অনিয়মিত
• D. শূন্য

সঠিক উত্তৰ: B

ব্যাখ্যা: ছ’লেনয়ডৰ ভিতৰত চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ সমান্তৰাল আৰু সমান হয়।

প্ৰশ্ন ২৩: সৰল পৰিবাহীৰ চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ— (i) প্ৰৱাহৰ সমানুপাতিক (ii) দূৰত্ব বঢ়াৰ সৈতে হ্ৰাস পায় (iii) বৃত্তাকাৰ (iv) প্ৰৱাহ বঢ়িলে হ্ৰাস পায়

সঠিক উত্তৰ: (i), (ii), (iii)

ব্যাখ্যা: প্ৰৱাহ বঢ়িলে ক্ষেত্ৰ বঢ়ে আৰু পৰিবাহী ঘেৰি বৃত্তাকাৰ ৰেখা গঠন কৰে।

প্ৰশ্ন ২৪: ক্ল’ৰ-আল্কেলি প্ৰক্ৰিয়াত এন’ডত মুক্ত হোৱা গেছ—

• A. Cl₂
• B. H₂
• C. O₂
• D. F₂

সঠিক উত্তৰ: A

ব্যাখ্যা: এই প্ৰক্ৰিয়াত এন’ডত ক্ল’ৰিন গেছ উৎপন্ন হয়।

প্ৰশ্ন ২৫: পানীত ভাহি থকা ধাতু—

• A. Mg, Na
• B. Na, Ca
• C. Mg, Na
• D. Mg, Ca

সঠিক উত্তৰ: B

ব্যাখ্যা: Na আৰু Ca পানীৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি হাইড্ৰজেন গেছ উৎপন্ন কৰে, যাৰ বাবে বুদবুদে ধাতুক ভাহি ৰাখে।

প্ৰশ্ন ২৬: ইথানল → ইথিন ৰূপান্তৰত ব্যৱহৃত পদাৰ্থ—

সঠিক উত্তৰ: Concentrated H₂SO₄

ব্যাখ্যা: এই প্ৰক্ৰিয়াক ডিহাইড্ৰেচন বোলা হয়।

প্ৰশ্ন ২৭: 2,8,3 ইলেক্ট্ৰন বিন্যাসৰ মৌল—

সঠিক উত্তৰ: গোট 13, পীৰিয়ড 3

ব্যাখ্যা: ইয়াত 3টা ভেলেন্স ইলেক্ট্ৰন থাকে।

প্ৰশ্ন ২৮: উক্তি A আৰু B—

সঠিক উত্তৰ: দুয়োটা শুদ্ধ

ব্যাখ্যা: সমযোজী যৌগৰ আন্তৰাণৱিক শক্তি দুৰ্বল যদিও সমযোজী বন্ধন নিজে শক্তিশালী।

প্ৰশ্ন ২৯: সৌৰ ধ্ৰুৱক—

সঠিক উত্তৰ: 1.4 kW/m²

HSLC 2023 General Science MCQ Answer

প্ৰশ্ন ৩০: 200J শক্তিৰ তৃতীয় স্তৰত স্থানান্তৰ—

• সঠিক উত্তৰ: 0.2 J

ব্যাখ্যা: 10% নিয়ম অনুসৰি প্ৰতিটো স্তৰত শক্তি কমে।

প্ৰশ্ন ৩১: মানুহৰ শৰীৰত ক’লিফৰ্ম বেক্টেৰিয়া ক’ত পোৱা যায়?

• A. অন্ত্ৰত
• B. যকৃতত
• C. মুখত
• D. অগ্ন্যাশয়ত

সঠিক উত্তৰ: A. অন্ত্ৰত

ব্যাখ্যা: ক’লিফৰ্ম বেক্টেৰিয়া মানুহৰ বৃহৎ অন্ত্ৰত থাকে। ই খাদ্য হজমত সহায় কৰে আৰু ভিটামিন K উৎপন্ন কৰে।

প্ৰশ্ন ৩২: Mg ৰিবন জ্বলাই পোৱা ছাইৰ ৰং—

• A. ক’লা
• B. বগা
• C. হালধীয়া
• D. ৰঙা

সঠিক উত্তৰ: B. বগা

ব্যাখ্যা: মেগনেচিয়াম জ্বলাই দিলে মেগনেচিয়াম অক্সাইড (MgO) গঠন হয়, যাৰ ৰং বগা।

প্ৰশ্ন ৩৩: উক্তি (A): বায়’গেছ প্লান্টৰ ঘেঁউ উত্তম সাৰ। কাৰণ (R): ঘেঁউত মিথেন আৰু ফছফৰাছ থাকে।

• A. দুয়োটা শুদ্ধ আৰু R এ A ক ব্যাখ্যা কৰে
• B. দুয়োটা শুদ্ধ কিন্তু R এ A ক ব্যাখ্যা নকৰে
• C. A শুদ্ধ, R অশুদ্ধ
• D. A অশুদ্ধ, R শুদ্ধ

সঠিক উত্তৰ: C

ব্যাখ্যা: বায়’গেছ প্লান্টৰ ঘেঁউ উত্তম জৈৱ সাৰ হ’লেও ইয়াত মিথেন গেছ নাথাকে। মিথেন গেছ পৃথক কৰি লোৱা হয়। সেয়েহে R ভুল।

প্ৰশ্ন ৩৪: টেষ্ট টিউবত এচিড আৰু বেছ মিহলালে— (i) তাপমাত্ৰা হ্ৰাস (ii) তাপমাত্ৰা বৃদ্ধি (iii) কোনো পৰিবৰ্তন নাই (iv) লৱণ গঠন

• A. (i), (iv)
• B. (ii), (iv)
• C. (iii), (iv)
• D. (iii), (iv)

সঠিক উত্তৰ: B

ব্যাখ্যা: এচিড-বেছ বিক্ৰিয়া এক্স’থাৰ্মিক। তাপ উৎপন্ন হয় আৰু লৱণ গঠন হয়।

প্ৰশ্ন ৩৫: 3Fe + 4H₂O → Fe₃O₄ + 4H₂ বিক্ৰিয়াত— (i) Fe জাৰিত হয় (ii) পানী বিজাৰিত হয় (iii) পানী জাৰক পদাৰ্থ (iv) পানী বিজাৰক পদাৰ্থ

• A. (i), (ii), (iii)
• B. (i), (iv)
• C. (iii), (iv)
• D. (ii), (iii)

সঠিক উত্তৰ: A

ব্যাখ্যা: লোহা অক্সিজেন গ্ৰহণ কৰি জাৰিত হয়। পানীয়ে অক্সিজেন প্ৰদান কৰে, সেয়েহে পানী জাৰক পদাৰ্থ।

📘 Important General Science Figures & Charts

HSLC Exams ৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ General Science Figures আৰু Charts একেলগে পাওক।

👉 View Full Post

প্ৰশ্ন ৩৬: এচিডিক অক্সাইড চিনাক্ত কৰা— (i) K₂O (ii) CO₂ (iii) Al₂O₃ (iv) NO₂

• A. (i), (ii)
• B. (ii), (iii)
• C. (iii), (iv)
• D. (ii), (iv)

সঠিক উত্তৰ: D

ব্যাখ্যা: CO₂ আৰু NO₂ পানীৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি এচিড গঠন কৰে। সেয়েহে ইহঁত এচিডিক অক্সাইড।

প্ৰশ্ন ৩৭: যোজনা বিক্ৰিয়া দেখুওৱা যৌগসমূহ— (i) C₂H₄ (ii) C₃H₆ (iii) C₄H₁₀ (iv) C₄H₆

• A. (i), (ii), (iv)
• B. (ii), (iv)
• C. (iii), (iv)
• D. (iv), (i)

সঠিক উত্তৰ: A

ব্যাখ্যা: ডাবল বা ট্ৰিপল বন্ধন থকা অসম্পৃক্ত যৌগসমূহে যোজনা বিক্ৰিয়া দিয়ে।

প্ৰশ্ন ৩৮: ড’বাৰেইনাৰৰ ত্ৰয়ী— (i) Li, Na, K (ii) Cl, Br, I (iii) H, F, Cl (iv) Be, Mg, Ca

• A. (i), (ii)
• B. (ii), (iii)
• C. (iii), (iv)
• D. (iv), (i)

সঠিক উত্তৰ: A

ব্যাখ্যা: ত্ৰয়ীত মাজৰ মৌলৰ ভৰ আন দুটা মৌলৰ গড়ৰ সমান হয়।

প্ৰশ্ন ৩৯: 2AgCl → 2Ag + Cl₂ বিক্ৰিয়াত— (i) পোহৰ বিশ্লেষণ (ii) ৰঙা পৰিবৰ্তন (iii) ক’লা-বগা ফটোগ্ৰাফী (iv) বৈদ্যুতিক বিশ্লেষণ

• A. (i), (ii), (iii)
• B. (ii), (iii), (iv)
• C. (i), (iii)
• D. (iv), (i)

সঠিক উত্তৰ: A

ব্যাখ্যা: AgCl পোহৰত বিয়োজিত হয় আৰু ক’লা-বগা ফটোগ্ৰাফীত ব্যৱহৃত।

প্ৰশ্ন ৪০: পুৰণি জাইলেমত সঞ্চিত বর্জ্য পদাৰ্থ— (i) ৰেজিন (ii) পানী (iii) গাম (iv) এমিন’ এচিড

• A. (i), (ii)
• B. (ii), (iii)
• C. (i), (iii)
• D. (i), (iv)

সঠিক উত্তৰ: C

ব্যাখ্যা: ৰেজিন আৰু গাম পুৰণি জাইলেমত সঞ্চিত হয়।

প্ৰশ্ন ৪১: হেক্সিনত সমযোজী বন্ধনৰ সংখ্যা—

• A. 16
• B. 17
• C. 18
• D. 19

সঠিক উত্তৰ: C

ব্যাখ্যা: হেক্সিন (C₆H₁₂) ত C–C আৰু C–H বন্ধন মিলি মুঠ 18 টা সমযোজী বন্ধন থাকে।

প্ৰশ্ন ৪২: সৌৰ পানী গৰম কৰোঁতা ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰি—

• A. ৰ’দীয়া দিনত
• B. ডাৱৰীয়া দিনত
• C. গৰম দিনত
• D. বতাহীয়া দিনত

সঠিক উত্তৰ: B

ব্যাখ্যা: ডাৱৰীয়া দিনত সূৰ্যৰ পোহৰ কম পোৱা যায়, সেয়েহে সৌৰ যন্ত্ৰ কাম নকৰে।

প্ৰশ্ন ৪৩: আৰাবাৰী অৰণ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত গছ—

• A. পাইন
• B. শাল
• C. চেগুন
• D. ইউকেলিপটাছ

সঠিক উত্তৰ: B

ব্যাখ্যা: শাল গছ আৰাবাৰী সংৰক্ষণ মডেলৰ মুখ্য গছ।

প্ৰশ্ন ৪৪: চুট চাৰ্কিট হ’লে বৰ্তনীত প্ৰৱাহ—

• A. পৰিবৰ্তন নহয়
• B. হ্ৰাস পায়
• C. বহুত বেছি বৃদ্ধি পায়
• D. ভিন্ন হয়

সঠিক উত্তৰ: C

ব্যাখ্যা: চুট চাৰ্কিটত ৰোধ প্ৰায় শূন্য হয়, ফলত প্ৰৱাহ বহুত বাঢ়ে।

প্ৰশ্ন ৪৫: অপসৰণ বিক্ৰিয়া ঘটে—

• A. NaCl + Cu
• B. MgCl₂ + Al
• C. FeSO₄ + Ag
• D. AgNO₃ + Cu

সঠিক উত্তৰ: D

ব্যাখ্যা: Cu, Ag তকৈ অধিক সক্ৰিয় হোৱাৰ বাবে Cu এ AgNO₃ ৰ পৰা Ag ক অপসাৰণ কৰে।

🔹 SECTION – B / খ-শাখা: বৰ্ণনামূলক প্ৰশ্ন (মুঠ নম্বৰ: ৪৫)

প্ৰশ্ন ৪৬ (২ নম্বৰ): NaOH যোগ কৰিলে OH⁻ আয়নৰ ঘনত্বৰ ওপৰত কি প্ৰভাৱ পৰে?

উত্তৰ: NaOH পানীত দ্ৰৱীভূত হ’লে ই সম্পূৰ্ণৰূপে Na⁺ আৰু OH⁻ আয়নত ভাঙি যায়। NaOH অধিক পৰিমাণত যোগ কৰিলে OH⁻ আয়নৰ ঘনত্ব বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত দ্ৰৱখন অধিক বেছিক হয় আৰু pH মান বাঢ়ে।

প্ৰশ্ন ৪৭ (২ নম্বৰ): Ba(OH)₂ আৰু NH₄Cl ৰ মাজত বিক্ৰিয়া ঘটালে পৰ্যবেক্ষণ আৰু বিক্ৰিয়াৰ প্ৰকাৰ লিখা।

উত্তৰ: পৰ্যবেক্ষণ: তীব্ৰ আমোনিয়া গেছ (NH₃)ৰ গোন্ধ পোৱা যায়। পাত্ৰখন ঠাণ্ডা অনুভৱ হয়। বিক্ৰিয়াৰ প্ৰকাৰ: এইটো এটা এণ্ড’থাৰ্মিক বিক্ৰিয়া, কাৰণ বিক্ৰিয়াটো চলিবলৈ তাপ শোষণ কৰে।

প্ৰশ্ন ৪৮ (২ নম্বৰ): জল সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাপণাৰ মুখ্য উদ্দেশ্যবোৰ উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: জল সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাপণাৰ মুখ্য উদ্দেশ্যসমূহ হ’ল— পানীৰ অপচয় ৰোধ কৰা পানীৰ গুণাগুণ ৰক্ষা কৰা ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে পানীৰ যোগান নিশ্চিত কৰা ভূমিক্ষয় আৰু বান নিয়ন্ত্ৰণ কৰা

প্ৰশ্ন ৪৯ (২ নম্বৰ): খাদ্য শৃংখল আৰু খাদ্য জালৰ মাজৰ পাৰ্থক্য লিখা।

উত্তৰ: খাদ্য শৃংখল: একমুখী শক্তি স্থানান্তৰ, সহজ আৰু সৰল, প্ৰকৃতিত কম দেখা যায়। খাদ্য জাল: বহু শৃংখলৰ সংযোগ, জটিল গঠন, প্ৰকৃতিত অধিক দেখা যায়।

প্ৰশ্ন ৫০ (২ নম্বৰ): জুইৰ ওপৰৰ গৰম বতাহৰ মাজেদি বস্তু কিয় জিকমিকায়?

উত্তৰ: গৰম বতাহৰ ঘনত্ব কম আৰু ঠাণ্ডা বতাহৰ ঘনত্ব বেছি। জুইৰ ওপৰত বিভিন্ন তাপমাত্ৰাৰ বতাহ স্তৰ থাকে। ইয়াৰ ফলত পোহৰৰ প্ৰতিসৰণ বাৰে বাৰে সলনি হয়। এই অনিয়মিত প্ৰতিসৰণৰ বাবেই বস্তু জিকমিকাই দেখা যায়।

প্ৰশ্ন ৫১ (২ নম্বৰ): ফছিলৰ বয়স কেনেকৈ নিৰ্ণয় কৰা হয়?

উত্তৰ: ফছিলৰ বয়স নিৰ্ণয় কৰিবলৈ তেজস্ক্ৰিয় আইছ’টোপৰ ক্ষয়ৰ হাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যেনে— ৰেডিঅ’কাৰ্বন ডেটিং পটাছিয়াম–আৰ্গন ডেটিং এই পদ্ধতিত আইছ’টোপৰ আধা-আয়ুৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ফছিলৰ বয়স নিৰ্ণয় কৰা হয়।

প্ৰশ্ন ৫২ (২ নম্বৰ): প্ৰজননত DNA কপি কৰাৰ গুৰুত্ব লিখা।

উত্তৰ: DNA কপি হোৱাৰ ফলত পিতৃ-মাতৃৰ জিনেটিক বৈশিষ্ট্য সন্তানলৈ যায়। ই জীৱৰ প্ৰজাতি সংৰক্ষণ কৰে আৰু সামান্য ভিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যি বিবর্তনৰ বাবে অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়।

প্ৰশ্ন ৫৩ (৩ নম্বৰ): ²₁H + ²₁H → ³₂He + X (i) X কি? (ii) বিক্ৰিয়াৰ চৰ্ত লিখা। (iii) এই প্ৰক্ৰিয়াত ব্যৱহৃত বোমৰ নাম কি?

উত্তৰ: (i) X = ¹₀n (নিউট্ৰন) (ii) বিক্ৰিয়াৰ চৰ্ত— অতি উচ্চ তাপমাত্ৰা অতি উচ্চ চাপ (iii) এই প্ৰক্ৰিয়া হাইড্ৰজেন বোমত ব্যৱহৃত হয়।

প্ৰশ্ন ৫৪ (২ নম্বৰ): পৰ্যায় সূচীত এটা গোটত ইলেক্ট্ৰনেগেটিভিটিৰ ধাৰা লিখা।

উত্তৰ: পৰ্যায় সূচীৰ এটা গোটত ওপৰৰ পৰা তললৈ গৈ ইলেক্ট্ৰনেগেটিভিটি ধীৰে ধীৰে হ্ৰাস পায়। কাৰণ পৰমাণুৰ আকাৰ বৃদ্ধি পায় আৰু নিউক্লিয়াছৰ আকর্ষণ কমে।

প্ৰশ্ন ৫৫ (২ নম্বৰ): আণৱিক গতি জীৱনৰ বাবে কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?

উত্তৰ: আণৱিক গতিৰ ফলত— গেছৰ আদান-প্ৰদান পুষ্টি পৰিবহণ পাচন আৰু শ্বসন সম্ভৱ হয়। আণৱিক গতি নাথাকিলে জীৱন অসম্ভৱ।

প্ৰশ্ন ৫৬ (২ নম্বৰ): ফট’ট্ৰ’পিজম আৰু জিঅ’ট্ৰ’পিজমৰ পাৰ্থক্য লিখা।

উত্তৰ: ফট’ট্ৰ’পিজম: পোহৰৰ প্ৰতি উদ্ভিদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া জিঅ’ট্ৰ’পিজম: মাধ্যাকৰ্ষণ শক্তিৰ প্ৰতি উদ্ভিদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া

প্ৰশ্ন ৫৭ (২ নম্বৰ): চাবোনে কঠিন পানী চিনাক্ত কৰিব পাৰেনে?

উত্তৰ: হয়। কঠিন পানীত চাবোনে সহজে ফেন নকৰে। তাৰ সলনি এটা আৱৰণ (scum) গঠন কৰে। এইটো কঠিন পানীৰ চিন।

প্ৰশ্ন ৫৮ (২ নম্বৰ): আয়নিক যৌগৰ গলনাংক কিয় উচ্চ?

উত্তৰ: আয়নিক যৌগত ধনাত্মক আৰু ঋণাত্মক আয়নৰ মাজত শক্তিশালী বৈদ্যুতিক আকৰ্ষণ থাকে। এই শক্তিশালী বন্ধন ভাঙিবলৈ অধিক তাপৰ প্ৰয়োজন হয়, সেয়েহে গলনাংক উচ্চ।

প্ৰশ্ন ৫৯ (২ নম্বৰ): গ্ল’মেৰুলাছৰ গুৰুত্ব আৰু প্ৰস্ৰাৱ নিয়ন্ত্ৰণ লিখা।

উত্তৰ: গ্ল’মেৰুলাছ: নেফ্ৰনৰ অংশ, য’ত ৰক্ত ছাকনি হয়। প্ৰস্ৰাৱ নিয়ন্ত্ৰণ: মূত্ৰাশয়ৰ পেশী আৰু স্ফিংটাৰৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত হয়।

প্ৰশ্ন ৬০ (২ নম্বৰ): f = 25 cm অৱতল দাপোণ শেভিংৰ বাবে কিয় উপযোগী?

উত্তৰ: শেভিংৰ সময়ত মুখ দাপোণৰ ফ’কাছৰ ভিতৰত ৰাখিলে থিয় আৰু ডাঙৰ চিত্ৰ পোৱা যায়। সেয়েহে বস্তুৰ দূৰত্ব 25 cm তকৈ কম হ’ব লাগে।

প্ৰশ্ন ৬১ (৩ নম্বৰ): Al₂O₃ কিয় এম্ফ’টেৰিক? বিক্ৰিয়া লিখা।

উত্তৰ: Al₂O₃ এচিড আৰু বেছ দুয়োটাৰে সৈতে বিক্ৰিয়া কৰে, সেয়েহে ই এম্ফ’টেৰিক। এচিডৰ সৈতে: Al₂O₃ + 6HCl → 2AlCl₃ + 3H₂O বেছৰ সৈতে: Al₂O₃ + 2NaOH → 2NaAlO₂ + H₂O

প্ৰশ্ন ৬২ (২ নম্বৰ): বৈদ্যুতিক গৰম উপাদানত খাদ কিয় ব্যৱহাৰ কৰা হয়?

উত্তৰ: খাদৰ— উচ্চ প্ৰতিৰোধ উচ্চ গলনাংক জাৰণ ৰোধী গুণ থাকিবৰ বাবে ই গৰম উপাদানত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

প্ৰশ্ন ৬৩ (২ নম্বৰ): চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ উৎপন্ন কৰাৰ দুটা পদ্ধতি লিখা।

উত্তৰ: বৈদ্যুতিক প্ৰৱাহ ব্যৱহাৰ কৰি (ইলেক্ট্ৰমেগনেট) স্থায়ী চুম্বকৰ ব্যৱহাৰ

📘 Important General Science Figures & Charts

HSLC Exams ৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ General Science Figures আৰু Charts একেলগে পাওক।

👉 View Full Post

প্ৰশ্ন ৬৪ (৩ নম্বৰ): দুটা একে ৰোধৰ তাৰ শৃংখলাকাৰ আৰু সমান্তৰাল সংযোগত উৎপন্ন তাপৰ অনুপাত নিৰ্ণয় কৰা।

উত্তৰ: শৃংখলাকাৰ: মুঠ ৰোধ = 2R সমান্তৰাল: মুঠ ৰোধ = R/2 তাপ ∝ V²/R অনুপাত = 1 : 4

প্ৰশ্ন ৬৫ (২ নম্বৰ): গেলভেন’মিটাৰত N-মেৰু আঁতৰালে আৰু S-মেৰু ঠেলিলে কি ঘটে?

উত্তৰ: N-মেৰু আঁতৰালে সূচক বিপৰীত দিশে ঘূৰে S-মেৰু ঠেলিলে সূচক একে দিশে ঘূৰে

প্ৰশ্ন ৬৬ (৩ নম্বৰ): বৃত্তাকাৰ পৰিবাহীৰ চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰ ৰেখাবোৰ বৰ্ণনা কৰা।

উত্তৰ: বৃত্তাকাৰ পৰিবাহীৰ কেন্দ্ৰত চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰ ৰেখাবোৰ ঘন হয়, সেয়েহে ক্ষেত্ৰ শক্তিশালী। কেন্দ্ৰৰ পৰা আঁতৰি যোৱাৰ লগে লগে ৰেখাবোৰ পাতল হয় আৰু ক্ষেত্ৰৰ শক্তি হ্ৰাস পায়।

প্ৰশ্ন ৬৭ (৩ নম্বৰ): উত্তল লেন্ছত বিবৰ্ধন -0.5 হ’লে চিত্ৰৰ প্ৰকৃতি লিখা। অৱতল লেন্ছ (f = 15 cm, v = 10 cm) ৰ বাবে বস্তুৰ দূৰত্ব উলিওৱা।

উত্তৰ: বিবৰ্ধন -0.5 মানে চিত্ৰ সৎ, ওলোটা আৰু সৰু। গণনা: 1/f = 1/v – 1/u 1/(-15) = 1/(-10) – 1/u u = -30 cm বস্তু 30 cm দূৰত আছে।

আশা কৰোঁ এই সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নকাকত সহ উত্তৰ আপোনালোকৰ অধ্যয়নত যথেষ্ট সহায়ক হ’ব। এনে ধৰণৰ অধিক শিক্ষামূলক নোট, প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু পৰীক্ষা-প্ৰস্তুতি সামগ্ৰী পাবলৈ আমাৰ ব্লগটো নিয়মীয়াকৈ ভিজিট কৰি থাকিব।

© 2026 Your Blog Name. All Rights Reserved.